Webmuseum Colf & Kolf
Click for large image

Jan-Steen.jpg

Jan Steen, ca. 1665

Het 'St. Nicolaasfeest' uit 1665 - 1668 van Jan Havicksz. Steen (Leiden, 1626 (...?) - Leiden, 1679). Geschilderd in opdracht van een katholieke opdrachtgever (vergelijk de sobere versie voor een protestantse opdrachtgever)

Olieverf op linnen. 82 x 70 cm
Rijksmuseum in Amsterdam

De Schotse kliek die de jongen triomfantelijk in de hoogte steekt is wellicht uit Schotland ingevoerd, of misschien werd de kliek door een Hollandse kliekenmaker naar Schots model nagemaakt. Ook toont hij een leren bal.

Geen andere schilder heeft de Nederlandsche samenleving zo uitvoerig in beeld gebracht als Jan Steen. Kennelijk is niet iedereen zoet geweest, maar de jongeman die de colf kreeg lijkt zeer content. Het afgebeelde snoepgoed, bij dit eigenlijk verboden katholieke feest, is zeer herkenbaar. In Utrecht was zelfs het maken daarvan, 'eenige beeldekens in brood ofte koeck te backen', sinds 1655 verboden. Rechts in beeld staat tegen het bankje een ruitvormig zoet brood, de zogenaamde deuve- of duivekater (eig. duivelkater naar 'cater', de middelnederlandse naam voor de duivel). Op het bakje ligt een appel waar een muntstuk uitsteekt. Deze surprise verbeeldt het 'appeltje voor de dorst'.

Literatuur
• Serendipity on Early Golf van Robin Bargmann, pagina 65. 2010. ISBN 978-90-816364-1-4
• Kolven, het plaisir om sig in dezelve te diverteren by C.A.M. (Cees) van Woerden, page 44. SPOU Utrecht, 2002. ISBN 90-5479-051-2


Webmuseum and Digital Archive Colf & Kolf © Koninklijke Nederlandsche Kolfbond | Koninklijke Nederlandse Golf Federatie